بنیادی صفحہ » نوشتانک » نہنگ کؤر—-پروفیسر محمد انور قاضی

نہنگ کؤر—-پروفیسر محمد انور قاضی

سب ڈویژن تمپ ءِ مردم و الس نہنگ کؤر ءَ شر زاننت و پجا کارنت، پرچا کہ ایش تمپ تحصیل ءِ کساس ہپتاد و پنچ درسد زمین و ڈگاران آپ پجارینیت و کشار و جنگلاں رودینیت و مزن کنت۔ و اے دمگ ءِ گیشتریں کہن و کؤرجو آنی بن زہ و چمگ نہنگ کؤر انت۔بُندر ءَ لبز ’’نہنگ‘‘ فارسی لبز اِت و ایشی ءِ مانا و متلب گانڈو (آپی) یا شہ زور بزاں زورآور (stout)۔ اے گوشگ بیت کہ پیشی زمانگ ءَ نہنگ کؤر ءِ دوئیں باسکاں بوتگ انت و ایشاں مال دلوت، رستر و ساہدار کسانیں چک و مردم سیہ لاپ کتگ انت۔ تنے وہداں ہم ایشی ءِ آپی گورم و تلاوگاں گانڈو ءِ ہال اہوال سر بنت بزاں نہنگ کؤر پہ گانڈو ءِ روسینگ و مزن کنگ ءَ اسیل انت۔ نہنگ کؤر ءَ ’’ہونی‘‘ کؤر ہم گوشگ بیت۔ چوشکہ ہر سال وہدے کؤر ہار و ہیروپ کنت گڑا مال و دلوت، لوگ و میتگ، مچ و ڈگار ءَ ابید بنی آدم و مردمانی تاوان و بیرانی نہ وشیں ہالہم ایشی ءَ گون بیت۔
نہنگ کؤر ءِ بنزہ چہ سر پروم (پنجگور) ءَ چست بیت ، بزاں پروم ءِ آپریچاں بگر تاں گیشتگان ءِ آپریچ۔ چمداں نہنگ کؤر چپ و چوٹ روان تاب گرْان چو ٹلیں راہاں زامران و بم پُشت ءِ کوہاں سر جنان بلوچستان ءِ مکران و ایرانی مکران ءِ سیمسراں ٹہینیت و جوڑ کنان بیت۔ انچوش کہ اے دیما روان ایش گول گول مان چکرّران انت تانکہ اے اسپی کہن ءِ گوریچانی دمگ و کوہاں بلیدی بند ءَ سر بیت نوں دیمترا ایش تاب گران زرباری شگرب ءَ وتی دیما دنت۔ چہ اسپی کہن ءَ سر بوگا ساری تر کلبر و تگران ءِ کؤر ایشی ءَ ہوار بنت اے دوئیں کؤر بزاں کلبر و تگران کؤر پہ وتی سبزگ و چراگ جاہاں سک ماندارانت۔
اسپی کہن ءِ کش و پہنادان نہنگ کؤر ءَ مندی کؤر ہم مزنیں آپ یے پُجارینیت۔ مندی کؤر ءِ سرا سئے جاگہ سنگ و ہاک ءِ بند بندگ بوتگ و ایشی ہار و توپان ءِ آپ مند ءِ مزنیں دمگ و کوچگاں سیراپ کنت۔ نہنگ کؤر ءِ بنزہ و بن آپ دمگ ءِ کش و گورانی کوہ و جمپانی سرا پستہ ءِ درچک و جہلی دمگاں گز و کہور ءِ درچک کش و پہناداں گندگ بیت۔ نہنگ کؤر ءِ ندارگ برزی دمگاں کہ اوداں اے کؤر چو شاہ جو ءَ تنگ و نز اتکگ اودا سِک ترندیں تلارانی نیام ءَ تچیت۔ نزدیک ءِ زید ہشک و ویران انت۔ چہ اسپی کہن ءَ نہنگ کؤر دیم پہ شگرب ءَ ملّان و تچان اے گومازی و تمپ ءِ میانجیں نزاں نیام ءَ بازیں تک و پہناداں بہر و بانگ بیت۔ و کسانیں بست بزاں ڈیلٹایے(Delta) جوڑ کنت۔ تمپ و پُل آباد ءِ کر و گورا نہنگ کؤر کِر و دامن کساس چار فٹ جہل انت و ادا نہنگ کؤر ءِ پراہی و دراجی کساس نہہ میل انت۔ نہنگ کؤر ءِ راستیں باسک دیم پہ شگرب زرباری نیمگا چہ اسپی کہن ءَ پد گیاب (مند) ، آزیان، دازن ، تمپ۔ میر عیسیٰ ءِ کؤرجو، کونشکلات، ملک آباد، نذرآباد ، آسیہ آباد ، زین منندی و کلاہو ءِ کلگ و میتگ انت وہدیکہ ایشی چپی باسک بزاں گوریچانی نیمگا گومازی، ملانٹ، پُل آباد، کوہاڈ ، رودبن ، بالیچاہ، میرآباد ، ہوت آباد، چربک و ناصر آباد ءِ کلگ و شہر انت۔نہنگ کؤر ءِ آپ ءَ آزیان و گومازیءِ نیام ءَ بزیں جنگل و گیابان، ہمے پیما تمپ و پُل آباد ءِ نیام ءَ ہم مزنیں جنگل و گیابان پاد کتگ۔ دیمترا میر عیسیٰ ءِ کؤر جو و کوہاڑ ءِ نیام ءَ ہم یک وش زیدیں جنگل و گیابانے گندگ بیت۔ انچوش دیمترا کلاہو و بالیچاہ ءِ نیام ءَ ہم سرنکن ءِ بزیں و سبزیں جنگل و گیابان ودی کتگ۔
چہ اسپی کہن ءَ دیم پہ شگرب تچان و روان نہنگ کؤر ءَ بازیں شیپ و کوہ کؤرانی آپ ہوار بنت ۔ بزاں چہ گوریچانی نیمگا کوہ نیامی مکران ءِ بازیں شیپ و شاہ آپ ءِ کوہ کؤروتی ہار و سیلاب ءِ آپان نہنگ کؤر ءَ مانگیج انت۔ و دومی نیمگا بزاں زرباری کوہ مکران ءِ گیشتریں شیپ و کوہ بزاں گندادر، چگوگی، نوکیں راہ، پاچن ءِ کؤر، موس و جالبار ءِ کوہ کؤر وتی وتی آپان ماں نہنگ کؤر ءَ چنڈنت و وتا ہورک کننت۔ بزاں اے شیپ و کوہ کؤر نہنگ ءِ مزنیں آپی درپ (Water feeder) انت۔
چو کیچ کؤر ءِ وڑا نہنگ ہم باز وہداں ہار و سیلاب کنت کہ ایشی ءِ سوب تحصیل تمپ ءِ بازیں ہند و جاگہاں جانی و مالی تاوان بیت۔ انچوش گوشنت کہ کساس یکسد و دہ سال پیسر بزاں سال 1903ء ءَ ایشی ہار و طوفان تمپ و تحصیل تمپ ءِ بازیں ہنکین و جاگہانی لوگ و میتگ ، بست و ڈگار و مال و مڈی پروشتگ و تاوان داتگ انت ۔ گوستگیں سالاں بزاں 1998 ء ءَ نہنگ کؤر ءِ اناگتیں ہار و سیلاب ءَ تحصیل تمپ ءِ کلگ و شہرانی کشار و ڈگار ، لوگ و جاگہ، مال و دلوت، بنی آدم و ساہدار برت و برباد کتنت۔ و دمگ ءِ مردم و رعیت دلپدرد و تاوان بار بوتنت۔ رند ترا تنے وہدان چوشیں ترندیں ہار و طوفان نہنگ کؤر ءَ نہ بوتگ۔ و گوستگیں کساس دہ سالان دمگ ءِ مردم ہشک سالی و ڈکال ءِ آماچ انت۔
نہنگ کؤر ءِ آپ پہک و وشتام انت۔وہدے ہور و باران بیت گڑا نہنگ کؤر ءِ آپ تچیت و روان بیت و اگاں بازیں وہد و مدت ءَ ہور مہ بیت تہ گڑا ایشی ءِ آپ بازیں جاگہاں کنڈ و گورم و تلاوگانی سورت ءَ ادا و اودا پدر بیت۔ چوناہا اے دل وشیں گپے کہ سرکار ءَ نہنگ و کیچ کؤر ءِ ہواری ءَ میرانی گورم ءِ ہنکین ءَ یک بندے (Dam) ٹہینتگ و جوڑ کتگ۔ تنکہ دشت و نگور ءِ ہشکابیں زمین و ڈگاراں آپ پجارینگ بہ بیت ۔ مئے لہتیں سنگت و برات میرانی بند ءِ برزیءَ سک نہ وش و دل تنگ انت۔ بیا ات چاریں و ودار کنیں و ہمے امیت ءَ کشّیں کہ میرانی بند کیچ ءِ مردم و مہلوک ءَ چینکس آسراتی و نپ و پائدگ دنت’’مہ مر اِت میشاں کہ ملک بہارگاہ بیت‘‘۔

جواب لکھیں

آپ کا ای میل شائع نہیں کیا جائے گا۔نشانذدہ خانہ ضروری ہے *

*